Wil je precies weten welke eisen de CO2-Prestatieladder aan je organisatie stelt? In versie 4.0 werk je met drie treden die oplopen in ambitie: van grip op je eigen uitstoot tot sturen op ketenimpact en koers op net-zero in 2050. Hieronder vind je per trede wat minimaal vereist is en waar auditors op letten, zodat je gericht aan de slag kunt met certificering. Lees ook: Handboek 4.0: belangrijkste wijzigingen en eisen.
Eisen per trede in versie 4.0
De kernvereisten verschillen per trede en bouwen logisch op elkaar voort.
Trede 1 - bedrijfsvoering en scope 1 en 2
Voor Trede 1 toon je aan dat je je directe CO2-uitstoot beheerst en reduceert. Je stelt een afgebakende CO2-footprint voor scope 1 en 2 op conform het handboek en het GHG-protocol of ISO 14064-1, met een duidelijk basisjaar, gebruikte emissiefactoren en datakwaliteit. Gebruik voor de werkwijze en dataverzameling dit praktische CO2-voetafdruk berekenen: stappenplan. Je formuleert reductiedoelstellingen, onderbouwt maatregelen met een actieplan en borgt taken, verantwoordelijkheden en interne communicatie. Verder werk je aantoonbaar volgens PDCA, rapporteer je periodiek managementinformatie en publiceer je kerninformatie transparant op je website. Relevante wet- en regelgeving en operationele controle zijn op orde zodat je kunt laten zien dat besparingen aantoonbaar en geborgd zijn.
Trede 2 - ketenaanpak en middellange-termijnstrategie
Trede 2 vraagt naast Trede 1 om een verbreding naar de keten. Je brengt materiële scope 3-emissies in kaart via een ketenanalyse, prioriteert de grootste impactstromen en beschrijft waar je invloed kunt uitoefenen. Je werkt een CO2-reductiestrategie en roadmap voor de middellange termijn uit met kwantitatieve doelen en onderbouwde maatregelen per prioriteit, gekoppeld aan projecten, productgroepen en inkoopbeleid. Samenwerking met ketenpartners is vereist, bijvoorbeeld door het opvragen van data, het maken van afspraken over lagere-emissieopties en het testen van alternatieven, zoals duurzame mobiliteit en vlootdecarbonisatie. Je monitort voortgang met indicatoren, legt keuzes en aannames vast, communiceert intern en extern over resultaten en betrekt stakeholders in een periodieke dialoog. De rapportage sluit aan op de methodiek van het handboek, zodat auditors consistentie en volledigheid kunnen toetsen.
Trede 3 - richting 0 uitstoot in 2050
Trede 3 draait om richting geven aan de lange termijn. Je onderbouwt een net-zero koers voor 2050 met scenario’s en doelpaden die je bedrijfsvoering en ketenactiviteiten dekken. Je verbindt CO2-criteria aan investeringen, innovatie en assetmanagement en maakt expliciet welke technologie- en transitiepaden je volgt. Je stelt ambitieuze, kwantitatieve doelen op korte, middellange en lange termijn, inclusief mijlpalen, en laat zien hoe je stuurt op alle materiële scope 3-ketenstromen. Transparantie neemt toe: je motiveert aannames, onzekerheden en datakwaliteit en publiceert voortgang jaar op jaar. Waar relevant zoek je samenwerking in branche- en keteninitiatieven en betrek je externe deskundigheid. De aanpak is aantoonbaar consistent met het handboek en sluit aan op internationaal geaccepteerde methoden voor broeikasgasrapportage.
Gunningvoordeel bij aanbestedingen
De CO2-Prestatieladder wordt vaak toegepast als gunningscriterium. Opdrachtgevers kunnen inschrijvers met een geldig certificaat gunningvoordeel of fictieve korting toekennen, waarbij een hogere trede meestal meer voordeel oplevert. Dat stimuleert aantoonbare reductie in projecten en in de keten. Controleer per aanbesteding de specifieke eisen, want toepassing en wegingspercentages verschillen per opdrachtgever en branche.
Van niveaus 1-5 naar 3 treden
Werkte je eerder met versie 3.1, dan herken je de omslag van 5 niveaus naar 3 treden in versie 4.0. Globaal kun je het zo lezen: oude niveaus 1-2 corresponderen in zwaarte met Trede 1, niveau 3 met Trede 2 en niveaus 4-5 met Trede 3. Let op dat de inhoudelijke eisen en terminologie zijn vernieuwd. Gebruik daarom altijd het actuele handboek 4.0 als toetsingskader voor je CO2-prestatieladder eisen en rapportage.
Veelgestelde vragen
Is de CO2-Prestatieladder verplicht?
De CO2-Prestatieladder is niet wettelijk verplicht. Hij wordt door opdrachtgevers vrijwillig gevraagd in aanbestedingen of gebruikt als intern managementsysteem. Als de Ladder in een aanbesteding is voorgeschreven of beloond, moet je aan de daarin gestelde eisen voldoen om mee te dingen of gunningvoordeel te krijgen.
Wat is de ProRail CO2-Prestatieladder?
ProRail introduceerde de Ladder in de infrasector en past hem nog steeds toe in aanbestedingen. De term verwijst dus naar het gebruik van de CO2-Prestatieladder in ProRail-tenders. De inhoudelijke eisen komen uit het landelijke handboek van de Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden en Ondernemen, dat sectorbreed wordt gebruikt.
Hulp bij certificering
Wil je snel en zeker voldoen aan de CO2-Prestatieladder eisen? Dutch Carbon Consultants begeleidt je met een pragmatisch vijfstappenplan van nulmeting en managementsysteem tot CO2-footprint, doelstellingen en auditvoorbereiding. Kies de ondersteuning die past, van Light en Moderate tot Advanced, zodat je met minimale rompslomp en maximale impact richting certificering gaat.
