Zoek je een duidelijke uitleg over LCA en EPD, wanneer je welke methode inzet en hoe je resultaten eerlijk vergelijkt? Op deze pagina vind je het verschil tussen beide, de geldende normen, de modules A1 t/m D en hoe je van een LCA naar een verifieerbare EPD komt. Dutch Carbon Consultants helpt organisaties in Nederland en België om dit pragmatisch en conform de standaarden te regelen.
Hoe verschilt een LCA van een EPD?
Een Life Cycle Assessment (LCA) is de analysemethode waarmee je de milieueffecten van een product, proces of dienst in kaart brengt over de volledige levenscyclus. Denk aan grondstofwinning, productie, transport, gebruik, onderhoud en einde levensduur. Een LCA volgt internationale normen zoals ISO 14040 en ISO 14044 en levert transparante, reproduceerbare resultaten op die geschikt zijn voor besluitvorming en verbetering.
Wil je de methode stap voor stap begrijpen? Lees Wat is een LCA en waarom is het belangrijk?.
Een Environmental Product Declaration (EPD) is de gestandaardiseerde, publiek beschikbare verklaring die de LCA-resultaten samenvat voor een specifiek product. EPD’s volgen ISO 14025 en voor bouwproducten EN 15804+A2, inclusief productspecifieke PCR-regels. Doel is vergelijkbaarheid en transparantie richting markt en inkopers. Een EPD kan pas worden opgesteld als er een volledige, normconforme LCA is uitgevoerd en beoordeeld.
Belangrijk bij het interpreteren: de gekozen scope bepaalt wat je ziet. Vergelijk je isolatiematerialen, dan kan cradle-to-gate (A1-A3) handig zijn voor fabricageverschillen, terwijl keuzes over einde levensduur (bijvoorbeeld recycling, verbranding met energieterugwinning of storten) pas zichtbaar worden als je modules C en D meeneemt. Een eerlijke vergelijking gebruikt dezelfde functionele eenheid, levensduur en modulekeuze.
Waarvoor dient een LCA in de praktijk?
Een LCA zet je in om gefundeerde, meetbare duurzaamheidskeuzes te maken. Concreet helpt een LCA je om:
- Eco-design en productverbetering te sturen: identificeer hotspots in grondstoffen, energie, verpakkingen of transport en toets scenario’s zoals gerecycled materiaal, andere energiebronnen of design for disassembly.
- Inkoop en aanbestedingen te onderbouwen: in de bouw wordt de Milieukostenindicator (MKI) en de MPG-berekening gebruikt. Een LCA levert daarvoor de milieuprofieldata die je in tools en tenders nodig hebt.
- NMD-opname voor bouwproducten te realiseren: betrouwbare datasets in de Nationale Milieudatabase vergroten je markttoegang en maken eerlijke vergelijking mogelijk in projecten.
- Een EPD op te stellen en te laten verifiëren: de LCA vormt het technische fundament van je EPD, inclusief aannames en scenario’s.
- Beleid en rapportages te voeden: onderbouw reductiemaatregelen voor CO2-Prestatieladder, CSRD, SBTi en interne KPI’s op materiaal- en productniveau.
- Marktcommunicatie te versterken: vermijd vage claims en communiceer aantoonbare milieuprestaties per functionele eenheid en levensduur.
Voor productketenanalyses binnen LCA’s is inzicht in categorieën en datavereisten essentieel. Lees meer in Scope 3 ketenuitstoot categorieën.
Dutch Carbon Consultants ondersteunt bedrijven in onder meer bouw, maakindustrie en food met LCA-studies die praktisch uitvoerbaar zijn, direct verbeterkansen aanwijzen en klaar zijn voor NMD/EPD-toepassing. Wil je een Life Cycle Assessment (LCA) laten uitvoeren? We denken graag mee over doel, scope en dataverzameling.
Modules en scope in LCA en EPD
EN 15804 deelt de levenscyclus op in modules. Kies een passende scope voor je vraag: cradle-to-gate (A1-A3), cradle-to-site (A1-A4), cradle-to-grave (A1-C), of inclusief module D voor potentieel hergebruik buiten de systeemgrens. Vergelijk altijd op dezelfde scope en functionele eenheid.
| Module(s) | Wat wordt meegenomen |
|---|---|
| A1-A3 | Grondstoffenwinning, intern transport en productie van het product |
| A4-A5 | Transport naar bouwplaats en installatie/constructie |
| B1-B7 | Gebruiksfase: gebruik, onderhoud, reparatie, vervanging en operationele energie/water |
| C1-C4 | Einde levensduur: demontage, transport, verwerking en eindbestemming |
| D | Potentiële baten buiten de systeemgrens, bijvoorbeeld materiaal- of energieterugwinning |
Van LCA naar EPD: normen, verificatie en publicatie
De route is helder: voer een LCA uit conform ISO 14040/44 en EN 15804+A2, werk productregels (PCR) en scenario’s transparant uit, en laat de resultaten beoordelen door een onafhankelijke derde partij. Gebruik daarbij actuele brondata en emissiefactoren voor betrouwbare berekeningen; zie Actuele emissiefactoren voor Nederland. Vervolgens publiceer je de EPD via een erkend programma, bijvoorbeeld een EPD-program operator in Europa. Voor bouwprojecten in Nederland is koppeling met de NMD belangrijk, zodat je data bruikbaar zijn voor MKI/MPG-berekeningen.
Een EPD heeft doorgaans een geldigheidsduur van 5 jaar en bevat kernindicatoren zoals GWP (CO2-equivalent), energie- en watergebruik per levenscyclusmodule. Dutch Carbon Consultants begeleidt dit traject end-to-end, inclusief dataverzameling, modellering, verificatievoorbereiding en publicatie, zodat je EPD direct inzetbaar is in aanbestedingen en klantvragen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een LCA en een EPD?
Een LCA is de analysemethode die de volledige milieuprestatie berekent. Een EPD is de gestandaardiseerde, geverifieerde publicatie van die LCA-resultaten voor een specifiek product.
Is een EPD gebaseerd op een LCA?
Ja. Een EPD mag alleen worden opgesteld op basis van een volledige, normconforme LCA en volgt ISO 14025 en EN 15804+A2 voor transparantie en vergelijkbaarheid.
Ben je nieuw in het onderwerp en wil je basisbegrippen snel opfrissen? Lees Wat is een carbon footprint?
Wat is het LCA-rapport voor EPD?
Dit is het technische achtergrondrapport met doel en scope, data, aannames en scenario’s. Het vormt de onderbouwing van de EPD en wordt gebruikt bij onafhankelijke verificatie.
Klaar om te starten met een LCA of EPD voor jouw product of project? Neem contact op met Dutch Carbon Consultants voor een pragmatische aanpak die voldoet aan ISO 14040/44, ISO 14025 en EN 15804+A2. Wil je organisatiebreed beginnen met uitstoot in kaart brengen? Start met een CO2-footprint voor bedrijven.
Meer weten? Neem contact op.
